Шифра: Кикимаја
Имам потреба од: Психолог
Порака: Имам потреба од психолог за вербално и физичко насилство од мојот син кој има 19 години.
Одговор:
Конфликтите се природен дел од семејниот живот и тие секако може да почнат да се случуваат почесто, бидејќи вашето дете е тинејџер. Понекогаш конфликтите ќе се претворат во жестоки расправии, при што вашиот тинејџер може да Ве навредува. Иако одредено ниво на гнев и фрустрација е вообичаено кај тинејџерите, не е прифатливо вашиот тинејџер да користи Ве навредува или да биде насилен кон вас. Но, важно е да разбереме зошто еден тинејџер се однесува на ваков начин. Има повеќе фактори кои може да имаат удел во насилното однесување, но главни ризик фактори кои може да придонесат за насилство од дете врз родител се:
Дисфункционалност во семејството, како тековни семејни кавги, проблематична комуникација која не е асертивна и се одликува со повишување на тон, каде нема активно слушање за да се разбере соговорникот и неговите/нејзините потреби, нерешени фамилијарни прашања како и изложеност на насилство во семејството, најчесто помеѓу партнерите, може да биде модел за однесување кај децата.
Предизвици во менталното здравје: Кога детето има предизвици со сопственото менталното здравје, како што се нарушувања на однесувањето, нарушувања на расположението, најчесто е показател дека детето поминува низ некои емоционални потешкотии за кои не се обратило никому. (Зло)употреба на супстанции,исто така може да го зголеми ризикот за насилно однесување кон родителите.
Недостаток на граници: Во семејствата каде што недостасуваат јасни граници, децата може да имаат проблем да ги разберат и почитуваат границите, што доведува до потенцијал за навредливо и/или насилно однесување.
Злоупотреба на супстанции од страна на родителите: Родителите кои се соочуваат со зависност и (зло)употребуваат супстанции може да се соочат со насилство од нивните деца, кои може да покажат фрустрација или незадоволство поради употребата на супстанции од страна на родителите.
Препознавањето на овие фактори на ризик е од суштинско значење за проактивна интервенција, со цел да се решат основните причини и да се создаде побезбедна, поздрава семејна средина.
Колку и да е тешко да се прифати и признае, удирањето е знак на семејно насилство. Секој има право да се чувствува безбеден во својот дом. Знаејќи што да правите кога вашиот тинејџер ќе удри, може да спречите ескалација на ситуацијата. Најважно е да останете смирени и да се осигурате себе си дека сте безбедни, со тоа што ќе побарате помош од најблиските, ќе се јавите на близок или пак на полиција, иако можеби јавувањето во полиција е последно нешто на кое помислувате, но доколку не се чувствувате безбедна, во ред е да се јавите.
Во смирени моменти, обидете се да го најдете коренот на проблемот за однесувањето на Вашето дете. Можеби има проблеми во училиште, со друштвото или пак има нешто што го мачи во домот. Иако тоа не се изговори, сепак може да имаат голем удел во однесувањето на Вашето дете. Зборувајќи за притисоците, слушајќи го внимателно Вашиот тинејџер, без да го осудувате, прекинувате или насочувате, може да му помогне да се ослободи од тензијата што ја чувствува. Слушнете ги и валидирајте ги неговите чувства без критика, како на пример: „Знам дека си многу лут и во ред е да што се чувствуваш така“, понудете му поддршка и помош, можете да прашате на следниот начин: „Што би ти помогнало сега?“ или пак, „Како да ти помогнам? Тука сум за тебе“.
Слушајте го вашиот тинејџер и обидете се да го разберете неговото гледиште. Кога Вашиот тинејџер верува дека можете да го чуете и да го разберете, поголема е веројатноста да разговара смирено.
Обидете се да ја решите расправијата со компромис или барем покажете дека сте разбрале од каде доаѓаат неговите емоции. Ако ситуацијата стане премногу вжештена и Ви е тешко да останете смирени, подобро е разговорот да се одложи. Избегнувајте обвинување и дајте му на Вашиот тинејџер до знаење дека ќе можете повторно да разговарате со него кога ќе се смирите.
Исто така, можете да побарате професионална помош, односно психотерапија и за Вас и за Вашето дете.
Ве охрабруваме да се јавите на бесплатната СОС Линија (141-700) или да го посетите нашето советувалиште и да закажете средба.
Одговара: Елена Василева – психолог, во рамки на Советувалиштето при Национален совет за родова рамноправност.
Дигиталното советувалиште е поддржано од Комерцијална Банка АД Скопје, во рамки на проектот „Дигитализација и дигитална видливост на услугите на Советувалиштето при НСРР и СОС линијата за жени – жртви на семејно насилство“.